การผลิตเนื้อสัตว์ฐานพืชจากเส้นใยธรรมชาติปราศจากการใช้เครื่องจักร: หนทางสู่อาหารแห่งอนาคตอย่างยั่งยืน
ท่ามกลางกระแสการบริโภคอาหารที่มุ่งเน้นความยั่งยืน ลดการปล่อยคาร์บอนและตอบโจทย์สุขภาพของผู้บริโภค การพัฒนาเนื้อสัตว์จากพืช (plant-based meat) ที่สามารถเลียนแบบทั้งรสสัมผัสและโครงสร้างของเนื้อสัตว์จริงยังคงเป็นความท้าทายสำคัญ โดยเฉพาะการสร้างโครงสร้างแบบเส้นใย (fibrous texture) ที่ซับซ้อนคล้ายกล้ามเนื้อสัตว์ ซึ่งเทคโนโลยีปัจจุบันมักต้องพึ่งพากระบวนการที่ใช้พลังงานสูงหรือการขึ้นรูปด้วยเครื่องจักรส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูงและจำกัดการเข้าถึง งานวิจัยนี้จึงนำเสนอแนวทางใหม่โดยใช้เส้นใยธรรมชาติเป็น “โครงแม่แบบ” เพื่อให้โปรตีนจากพืชและพอลิแซคคาไรด์สามารถยึดเกาะและจัดเรียงตัวเป็นโครงสร้างเส้นใยได้ภายใต้สภาวะที่เหมาะสม โดยไม่ต้องอาศัยเครื่องจักรหรือพลังงานสูง โครงสร้างที่ได้สามารถฉีกออกเป็นเส้นคล้ายเนื้อไก่จริง อีกทั้งยังมีความสามารถในการอุ้มน้ำสูง ช่วยเพิ่มความชุ่มฉ่ำและลดความแห้งกระด้างระหว่างการปรุงอาหาร นอกจากนี้สมบัติเชิงกล เช่น ความแข็ง ความเหนียว และความยืดหยุ่น ยังใกล้เคียงกับเนื้อไก่จริง แสดงถึงศักยภาพในการสร้างประสบการณ์การบริโภคที่สมจริงมากขึ้น ในด้านโภชนาการนั้นโครงข่ายเส้นใยธรรมชาติยังมีบทบาทในการชะลอการเข้าถึงของเอนไซม์ต่อสารอาหารบางชนิด ช่วยลดอัตราการย่อยแป้งและการดูดซึมน้ำตาล ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในระยะยาว ดังนั้นแนวทางนี้จึงไม่เพียงช่วยลดข้อจำกัดด้านพลังงานและต้นทุนของกระบวนการผลิต แต่ยังเปิดโอกาสในการออกแบบอาหารจากพืชที่ให้ทั้งโครงสร้างใกล้เคียงเนื้อสัตว์ คุณค่าทางโภชนาการที่ดีขึ้น และความยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม ตอบโจทย์ทั้งภาคอุตสาหกรรมและผู้บริโภคยุคใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- Yuwaporn Pinyakit
- Voravee P. Hoven

