การค้นพบสารต้านการอักเสบจากเปลือกต้นมังคุดป่าอินโดนีเซีย

อาจารย์ ดร.ชณัท อ้นบางเขน ร่วมมือในการวิจัยกับ Dr. Edwin R. Sukandar จาก Bandung Institute of Technology, Indonesia และนักวิจัยอีกหลายท่าน จากหลากหลายสถาบันและสาขาความเชี่ยวชาญ ได้ค้นพบสารสำคัญที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ จากการสกัดสารสำคัญจากเปลือกต้นมังคุดป่าอินโดนีเซีย (Garcinia latissima Miq.) ซึ่งเป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่ใช้รักษาแผลและอาการคัน ทีมวิจัยได้ทำการแยกสารบริสุทธิ์อนุพันธ์กลุ่มโทโคไตรอีนอล (tocotrienol) และไตรเทอร์พินอยด์ (triterpenoid) ได้ทั้งหมด 12 ชนิด รวมถึงสารใหม่ที่ไม่เคยมีรายงานมาก่อน สารที่โดดเด่นที่สุดคือ (20R)-eupha-8,25-diene-3β,24ξ-diol ซึ่งประสิทธิภาพในการยับยั้งการอักเสบในเซลล์ โดยสามารถยับยั้งการสร้างไนตริกออกไซด์ (Nitric Oxide) ในเซลล์แมคโครฟาจ (RAW 264.7) ได้มากกว่า 60% ลดการหลั่งสารไซโตไคน์ MCP-1 ซึ่งเป็นตัวส่งสัญญาณสำคัญของการอักเสบ ละไม่เป็นอันตรายต่อเซลล์ปกติ จากนั้นได้ทำการศึกษากลไกการทำงานทางเคมีและชีววิทยา การจับกับโปรตีนเป้าหมายด้วยการจำลองทางเคมีคอมพิวเตอร์ พบว่าสารนี้เข้าไปจับกับโปรตีน MD2, TAK1 และ NF-κB1 ซึ่งเป็น “สวิตช์” หลักในเส้นทางการอักเสบผ่านวิถีการส่งสัญญาณ TLR-4 นอกจากนี้ผลวิเคราะห์ ADMET เพื่อดูคุณสมบัติทางยาพบว่าสารนี้สามารถดูดซึมผ่านการกินได้ดีและมีความเป็นพิษต่ำ งานวิจัยนี้ช่วยยืนยันความเชื่อโบราณและชี้ให้เห็นว่าสารสกัดจาก G. latissima มีศักยภาพสูงในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพลดการอักเสบได้ดี